Een grote steun in de rug voor het cameraproject van de Molenstichting Weerterland

Het idee om door het plaatsen van camera’s op iedere zolder in de molen een molen voor anders validen en mensen die slechter ter been zijn of bv hoogtevrees hebben toch visueel toegankelijk te maken is ontwikkeld samen met Peter van Akkerveken van het Gehandicapten Platform Weert. Het plan ontstond tijdens de bouw van de aangepaste toiletten in de molens van Keent, Tungelroy en De Nijverheid in Stramproy. Het is dan ook de bedoeling om uiteindelijk in ieder van deze drie beltmolens een camerasysteem te installeren. De eerste camera’s komen in de Sint Annamolen van Keent te hangen.

Naast het voor grotere groepen toegankelijk maken van de molens heeft het systeem nog een tweede effect. Door de camera’s wordt het ook mogelijk voor anders validen om als vrijwilliger actief in de molens te worden. ,,Wij kunnen tijdens een rondleiding beneden aan de hand van de beelden mensen uitleggen wat ze zien terwijl andere bezoekers de rondleiding van de molenaar of gastheer meemaken. Zo kunnen anders validen ook actief hun aandeel aan het vrijwilligerswerk leveren”, legt Peter van Akkerveken uit.

Bedoeling is dat de camera’s dit voorjaar worden geplaatst.

Jaarmotto MsWeerterland: MolensLeven

Molenstichting Weerterland wil de molens vooral die functie van ontmoetingsplaats in de dorp of buurt waarin de molens staan, teruggeven. De molens moeten, waar mogelijk, naast het monument dat molens natuurlijk ook zijn, vooral een plaats zijn voor gevarieerde kleinschalige activiteiten in een dorp of buurt. In 2011 hebben we daarvoor als molenstichting al eerste stappen gezet. Vooral in Tungelroy waar de Sint Annamolen dienst deed als tentoonstellingsruimte en als bijzondere locatie voor de presentatie van boek over de verdwenen watermolen van Tungelroy. Ook haken we als molenstichting steeds vaker actief in op lokale feestelijkheden in de kerkdorpen.

Deze weg wil Molenstichting Weerterland in 2012 versterkt doorzetten. Zo plannen we voor 2012 met name op de Sint Annamolen van Keent een aantal verrassende culturele activiteiten. Kleinere evenementen die vooral ook passen bij het eeuwfeest dat de Sint Annamolen van Keent in 2012 viert. Activiteiten die de Molenstichting Weerterland samen met andere parnters gaat organiseren. Dit allemaal onder het motto van Molenstichting Weertland voor 2012: Molens Leven !

Op dit moment zijn in .voorbereiding: een Avond van de Poëzie, een solisten concours en een optreden van een koor. Letterlijk dus koren op en muziek in de molen.  Tijdens de Nationale Molendag in het 2e weekeinde van mei staan verhalen centraal in de molen. Dit onder het motto: “Vertel het verhaal van de Molen.” Daarnaast loopt heel 2012 in de Sint Annamolen een kleine expositie over 100 jaar Molen van Keent en in oktober zal in de Keenter molen een boek over de honderdjarige geschiedenis van deze opvallend molen gepresenteerd worden. Kortom: molens óók als culturele ontmoetingsplaats.

In de gemeente Buren bezoeken we de leuke dorpskernen Ingen en Lienden en in de gemeente Neder-Betuwe gaan we een molen in Kesteren bekijken. De rivier de Lek zal een groot deel van de dag onze begeleider zijn. En wanneer het voorjaar, de zon en temperatuur meewerken, kunnen we misschien ook al genieten van de wereldberoemde bloesem in de Betuwe. Tijdens deze dagtocht bezichtigen we drie molens en een vierde molen wordt van de buitenkant bekeken. Bij iedere molen is de tijd om de molen te bezichtigen ruim voldoende.

Na de reis vanuit Weert richting Neder-Betuwe is het tijd voor koffie met een stuk cake in molen De Zwaluw in Kesteren. Een in 2002 nieuwgebouwde stellingmolen waar molenaar Langerwerf iedereen rondleidt. De molen is interessant omdat hij volledig nieuw is en vanwege de horecabestemming van het opvallende complex. Na afloop van het bezoek zal er in de bus zeker discussie ontstaan over De Zwaluw.

Vervolgens gaat de reis via de mooie uiterwaarden langs de Lek naar de poldermolen De Marsch uit 1885, eigendom van de Molenstichting Gelders Rivierengebied. Afhankelijk van of molenaar Leen van Aalsburg aanwezig is, zullen we de molen enkel van buiten of binnen en buiten bezichtigen. De molen werd in 1885 gebouwd om de polder De Marsch te bemalen.

Na het ommetje langs De Marsch reizen we naar het aardige dorpje Ingen in de gemeente Buren. Daar staat de opvallende stellingmolen Op Hoop van Beter. Op deze molen draait molenaar Bert van der Voet nog dagelijks op professionele basis. De molenaar vertelt vol overgave over zijn tussen 1983 en 1985 volledig herbouwde molen en over zijn nering. Let in de molen maar eens goed op: ook hier treft u ergens het vermaarde dröpke aan !

Na de rondleiding door de molen en molenwinkel in Ingen, gaat de reis terug naar Lienden waar we een van de weinige nog resterende torenmolens van ons land gaan bezichtigen: De Zwaan uit 1644. Deze prachtige monumentale binnenkruier heeft Mariepauline Hollman als vrijwillig molenaar. Een van de weinige vrouwelijke vrijwillige molenaars van ons land en pas in 2010 voor haar Gilde-examen geslaagd. Mariepauline wil graag iedereen haar prachtige molen laten zien en hoopt dat onze molenaars in opleiding haar bij het kruien willen helpen. Voor de bezichtiging van de laatste twee molens hebben we steeds ruim tijd ingeruimd.

De excursie sluiten we af met een borreluurtje en een prima verzorgd koud en warm buffet in het oergezellige café Het Wapen van Lienden. In deze bruine kroeg krijgt u ongetwijfeld het idee honderd jaar terug in de tijd te zijn. Heren molenaars: er is Brand’s en zelfs Duvel!

Omstreeks 18.30 uur gaat het terug richting Weert waar we tegen 20 uur bij Kupers op Kampershoek arriveren.

• Vertrek in Weert is ’s morgens om 08.30 uur bij Kupers in Kampershoek waar u ook uw auto kunt parkeren en omstreeks 20.00 uur ’s avonds komen we hier ook weer terug.
• De reiskosten bedragen 40 euro per persoon (inclusief koffie in Kesteren en buffet in Lienden).
• Drankjes in de loop van de dag, of in de bus, zijn voor eigen rekening.
• Ook dient u zelf voor een middaglunch voor onderweg te zorgen.
• Inschrijven kan via de website van de Molenstichting Weerterland en via onderstaande link.
• In de bus is plaats voor 50 personen dus reserveer uw plaatsje nu al.

Boek hier uw plaats in de bus online: http://fd8.formdesk.com/molenstichtingweerterland/form7 

Na het herstel van beide molenbergen heeft de regen grote schade toegebracht

In het najaar van 2011 werden in beide molens toiletblokken gebouwd. Dat maakte het noodzakelijk ongeveer 1/3 van de molenbergen tijdelijk af te graven. De molenbergen werden begin december weer gereconstrueerd. Toen zijn echter geen grasmatten of dekzeilen op de bergen gelegd om in geval van regen het wegspoelen van de molenbelten te voorkomen. En dat is exact wat er vervolgens is gebeurd. Door de extreem zware regenval in de laatste weken van december zijn grote delen van de nieuw opgeworpen molenbergen weggespoeld. Bovendien is in Tungelroy de berg ook van binnenuit gedeeltelijk weggespoeld. Daardoor zijn de molenbelten nu instabiel en gevaarlijk geworden. De belt bij de Annamolen in Tungelroy dreigt zelfs grotendeels in te zakken.

De gemeente Weert en de aannemer hebben de situatie recent grondig bekeken. Daarbij zijn ideeën uitgewerkt om tot een volledig herstel van de molenbergen te komen. De beide bergen moeten daarvoor grotendeels weer worden afgegraven en vervolgens opnieuw gereconstrueerd worden. Om te voorkomen dat zich daarbij de problemen kunnen herhalen worden de bergen daarna direct ingezaaid. Omdat gras nu nog niet uitspringt, kan deze klus echter pas op z’n vroegst einde maart worden aangepakt. Met als vervelende consequentie dat beide molens al die tijd een molenbelt hebben die voor een deel niet te belopen is.

Na een eerste gesprek hadden de twee molenstichting de gemeente gevraagd exact aan te geven welke bomen van welke categorie waar aangeplant zouden worden. De gemeente Weert heeft daarna een uitgewerkt aanplantplan aan beide stichtingen toegestuurd. Deze gegevens waren voor de Limburgse Molenstichting en Molenstichting Weerterland aanleiding om nadrukkelijk te stellen dat het aanplanten van zo’n groot aantal categorie 1 bomen binnen de biotoop van molen De Nijverheid in strijd is met de uitgangspunten van het convenant molenbiotoop. Dit convenant is in 2009 tussen gemeente, Limburgse Molenstichting en molenstichting Weerterland gesloten.

Tijdens het tweede overleg hebben partijen het probleem en de gevolgen van het verstoren van de windvang voor molen De Nijverheid diepgaand bekeken. Daarbij is ook nadrukkelijk gekeken naar de omgeving waarin de molen staat. Midden in de woonwijk Stramproy West. In de wetenschap dat ook deze sterk bebouwde omgeving een negatieve uitwerking op de windvang voor De Nijverheid heeft.

Uitkomst van het overleg is dat de in het plan opgenomen categorie 1 bomen in een gebied  binnen de 200 meter van de molen vervangen worden door categorie 2 bomen. Ook zal in het aanplantplan geen aaneengesloten rij bomen worden aangeplant en bomen zullen niet in open tussenruimtes tussen woningen worden aangeplant. Door extra goed naar het aanplantplan te kijken, denken partijen de windvang voor de Nijverheid zoveel als mogelijk is, te kunnen beschermen.

De Weerter molens in Erfgoed, een halve eeuw heemschut in Limburg

Joke Jongeling, voorzitter van de kwaliteitscommissie Limburg en ambtenaar monumenten bij de gemeente Weert, vertelt in het artikel over haar betrokkenheid bij de Weerter monumenten en heel speciaal de Weerter molens. “Molens zijn bij uitstek monumenten die mij aan het hart gaan”, constateert zij en roept daarbij de lezers op om eens met de molens kennis te maken door een draaiende of malende molen binnen te wandelen. Wellicht raakt u dan net zo getroffen door deze levende werktuigen die het verhaal over de agrarische afkomst van onze stad en streek vertellen.

Vanwege de afsluiting van het omvangrijke restauratietraject van de vier door onze stichting beheerde molens, was 2011 vooraf al uitgeroepen tot het Jaar van de Weerter molens. Een jaar vooral bedoeld om bij de mensen in het Weerterland weer belangstelling voor de molens te wekken. Terugkijkend mogen we vaststellen dat dit zeker is geslaagd. Totaal bezochten in de afgelopen twaalf maanden zo’n 2.635 mensen een van onze vier molens. Ook haakten we met onze molens in op andere activiteiten zoals de avondwandelvierdaagse, de fietsvierdaagse De Peel en de kermissen in de kerkdorpen.

De feestelijke heropening van de Annamolen van Keent in mei 2011

Naast het bevorderen van het bezoek aan de molens heeft de Molenstichting ook tot taak te zorgen dat de molens veelvuldig draaien en zo mogelijk ook malen. Daarvoor kunnen we een beroep doen op de inzet van zes vrijwillig molenaars. Die hebben in 2011, met de hulp van een grote groep molenaars in opleiding, heel wat uren in het laten draaien van en malen met de molens gestoken.

• De Sint Annamolen in Tungelroy draaide in 2011 (ondanks een langdurige ziekte van molenaar Thei Nijs) dank zij de inzet van onze andere vaste vrijwilligers ruim 60 uur. Daarin werden 11.828 omwentelingen gemaakt en werd 600 kilo graan gemalen.
• De Sint Annamolen van Keent  draaide in 2011 bijelkaar opgeteld 92 uur. In dit tijdbestek van 500 kilo graan gemalen. 975 mensen brachten een bezoek aan de molen met als topdag de Molen Maal-, Meel en bakdag in november met 350 bezoekers.
• Standerdmolen Sint Jan in Stramproy maakte afgelopen jaar 11.300 omwentelingen in 81 uur draaien. Er werd 1.100 kilo graan gemalen en de molen trok bekijks van 480 belangstellenden.
• Molen De Nijverheid draaide 242 uur (!) onder leiding van instructeur-molenaar Jac Nijs in 2011. Daarin maakte de molen maar liefst 57.338 omwentelingen van de as en werd zo’n slordige 7.000 kilo veldvruchten gemalen. De molen werd tijdens de openingtijden door 680 personen bezocht.

Wie belangstelling heeft in het vrijwillig molenaarschap, gastheer of gastvrouw op de molens of als molenklusser, kan altijd contact opnemen met de voorzitter van de Molenstichting Weerterland Vincent van den Berg (06-11134446). Vrijwilligers zijn steeds van harte welkom. We zoeken als molenstichting de komende tijd vooral mensen die als gastvrouw of gastheer bezoekers op de molens willen ontvangen en rondleiden.

De aandacht voor molenverhalen sluit aan op het Jaar van het Immaterieel Erfgoed. Volksverhalen, lokale gebruiken, maar ook het gesproken dialect, oude sporten, tradities, klederdrachten,  rituelen, zang, theater of ambachten behoren tot het immaterieel erfgoed.

De Unesco  beschikt over een internationale lijst van immaterieel erfgoed, waarop Nederlandse tradities, zoals Sinterklaas of Koninginnedag, nog altijd ontbreken.

De conventie uit 2003, die inmiddels door meer dan 140 landen is ondertekend, mist een Nederlandse ratificatie. Om druk te zetten op de toezegging van het kabinet tot ondertekening, heeft het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed 2012 tot het Jaar van het Immaterieel Erfgoed uitgeroepen.

Molens zijn bij uitstek de plek waar het materieel en het immaterieel erfgoed elkaar ontmoeten. Vereniging De Hollandsche Molen heeft daarom besloten om met het thema molenverhalen aan te haken bij het initiatief van het Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed.

Het verhaal van de molens wordt op Nationale Molendagen uitgebreid verteld. In de vorm van herinneringen, anekdotes, gedichten over en voor molens.

Ook Molenstichting Weerterland werkt hieraan mee en startte in het najaar van 2011 samen met auteur Paul Sterk uit Weert al een poëzieproject voor de Weerter molens.

Meer hierover leest u hier: http://www.paulsterk.nl/Page/500352_gedichten-voor-molens.aspx

Grote schade aan molenbelt De NIjverheid

Bij de molenbelt van molen De Nijverheid is een grote hoeveelheid grond van de berg weggespoeld. Ook zijn verzakkingen in de molenberg geconstateerd. Een gedeelte van de molenberg is daardoor instabiel geworden. Bij de Sint Annamolen werden in de molenberg op verschillende plaatsen diepe gaten aangetroffen waar eveneens grote hoeveelheden grond zijn weggespoeld. Ook naast de kruipalen blijkt veel zand te zijn verdwenen en de hele molenberg dreigt toenemend in te zakken.

Bij de kruipalen zijn diepe gaten in de belten ontstaan

De problemen konden ontstaan doordat de beide molenbergen begin december, na het bouwen van toiletunits in de twee molens, opnieuw zijn aangelegd. Voor het bouwen van de toiletten was het noodzakelijk bij de twee molens ongeveer 1/3 van de molenberg af te graven. Na het opnieuw opwerpen van de molenberg is het zand van de molenberg echter niet aangetrild. Ook zijn er geen graszoden gelegd door de aannemer. Daarom was wel nadrukkelijk door de Molenstichting gevraagd. Daardoor kreeg het regenwater nu vrij spel op de molenbergen.

Molenstichting Weerterland kan helaas nog niet aangeven hoe lang het probleem blijft voortbestaan. Duidelijk is dat het opnieuw afgraven van een deel van de molenbelten pas op z’n vroegst in februari zal gebeuren. Ook is nog onduidelijk of voor het reconstrueren van de molenbergen nieuwe zand aangevoerd moet worden. Het streven is er wel op gericht alles voor het begin van het molenseizoen 2012 geklaard te hebben. In de tussentijd kunnen de molens slechts met beperkingen draaien en kunnen, gelet op de veiligheid, geen bezoekers op de molenbergen worden toegelaten.

Een gegeven dat ook de gemeente Weert bekend is. Niet voor niets hebben de gemeente Weert, de Limburgse Molenstichting en Molenstichting Weerterland enkele jaren geleden al afspraken gemaakt over de bescherming van de molenbiotopen. Die afspraken zijn vastgelegd in het Convenant Molenbiotoop. Dit convenant is door de gemeente Weert, de Limburgse Molenstichting, Molenstichting Weerterland en een aantal particuliere moleneigenaren ondertekend. In het convenant spreken partijen uit handelingen en activiteiten die de molenbiotopen aantasten (dus het bouwen van bv woningen, fabrieken en kantoren of het aanplanten van hoogopgaand groen) zoveel mogelijk te voorkomen en waar mogelijk zelfs de biotopen van de molens te verbeteren.

De voorbije jaren ontstond in Weert soms behoorlijk wat opwinding omdat de gemeente bomen liet rooien om de windvang voor een windmolen te verbeteren. Alle commotie die bv in de zomer van 2011 bij de Annamolen van Keent ontstond toen daar een serie van negen lindes werd gerooid, zal nog velen vers in het geheugen liggen.

Voor een molen die tussen 2009 en 2011 voor een groot bedrag is gerestaureerd en die bovendien bijna dagelijks draait en maalt en die bovendien opleidingsmolen voor Limburg is waar vrijwillige molenaars in opleiding het molenaarsvak kunnen aanleren.

Duidelijk zal zijn dat Molenstichting Weerterland zich tegen deze plannen zal verzetten en hier bezwaar tegen zal aantekeken.